Balzac’tan Seraphita

Balzac deyince birçoğumuzun aklına Vadideki Zambak geliyor değil mi? Birçok arkadaşımın “ben onu lisedeyken okudum” demesi hep garip gelir bana. İyi bir lisede okumama rağmen bize derslerde klasik tavsiye ettiklerini ya da zorla okuttuklarını hatırlamıyorum. O yüzdendir ki okur olmaya başladığım yılların başında Harry Potter okudum, sonrasında Paulo Coelho ve Vasconcelos ile Can kitaplarına sardım. Sonrası Dan Brown’lar, Agatha Cristie’ler, Grange’ler…

Klasik kitapları okumaya 30’larıma yaklaşırken başladım ve yeni yeni yol alıyorum. Balzac’ı da Vadideki Zambak yerine Seraphita ile tanımam şaşırtıcı değil o yüzden.

Kendi deyimiyle ustalık eseri olan Seraphita, bazı bölümlerini defalarca okuyup bahsedilen fikirleri iyice özümsemek istediğim bir kitaptı. “Yüce, meleksi varlık” anlamına gelebilecek Seraphita’da özellikle Tanrı kavramı üzerine zekice sorular soruyordu bizlere. Bazılarınıza göre Tanrı bir varlık, ama inandığımız bu yüce gücü varlıktan ziyade kavram olarak görmek benim tercih ettiğim bir durum. Onu bir varlığa sığdırmak haksızlık etmek gibi geliyor bana. Bazımızın reddettiği bazımızın taptığı bu olgu insanlık tarihini değiştirdi ve değiştirmeye de devam edecek. İnanın ya da inanmayın yaptığımız birçok eylemin arkasında Tanrı olduğunu düşünüyorum ben. Ondan kopamayız çünkü onunla bir bütünüz. Tabi bunlar felsefik ve derim konular. Seraphita’yı okuyunca sizin de bazı şeyleri tekrar düşüneceğinize eminim.

Kitabı özetleyen sözleri arka kapaktan olduğu gibi paylaşıyorum:

İnsanlık Komedyası’nın bugüne dek Türkçede eksik kalmış mistik temel taşlarından biri olan bu romanda, bazen Séraphita isimli zarif bir genç kıza, bazense Séraphitus adlı genç bir erkeğe dönüşen meleksi ve göksel kahraman; ruh, Tanrı, inanç, kadın ve erkek ilişkileri hakkındaki fikirleriyle iki yüz yıla yakın bir süredir insanlığı büyülüyor.”

Balzac, Tanrı ile ilgili kitapta neler demiş de seni etkilemiş derseniz…

  • Tanrı, insan tarafından atfedilen güç ve yetileriyle mevcut olamaz; onu olgularda ararsak bulamayız, yeri boştur. Akıl yürütmede ararsak yine boş olacaktır. Böylece, hem maddi hem manevi açıdan Tanrı imkansız oluyor.
  • Bütün dinler, birkaç saatlik bir varoluş sürecinde birtakım garip ve çoğu doğaya karşıt şartları yerine getirene ebediyen sürecek hazlar ve zevkler sunuyor. İnsana karşı durulmaz duyu ve güdüler verip de bunların tatmin edilmesini yasaklamak gülünç değil mi?
  • İnanmak bir Tanrı vergisidir! İnanmak hissetmektir. Tanrı’ya inanmak için Tanrı’yı hissetmek lazımdır. Bu duygu, büyük adamlarda, savaşçılarda, sanat ve bilim insanlarında, bilenlerde, üretenlerde, eylem yapanlarda görüp hayranlık duyduğunuz şaşırtıcı güçlerin edinilmesi gibi, insan tarafından yavaş yavaş edinilen bir özelliktir.
  • İnsanın, gücünü Tanrı’yı ölçmekte kullanmaya kalkmadan önce, kendi hakkında halen olduğundan daha bilgili olması gerekmez mi?
  • Sayıların sonsuzluğu sizin zihniniz tarafından kanıtlanmış, fakat maddi olarak hiçbir kanıta bağlanamayan bir gerçektir. Matematikçi size sayıların sonsuzluğunun var olduğunu ama kanıtlanamadığını söyleyecektir. (Not: Söyleriz…) İnançlı insansa, Tanrı’nın hareket ve eylem yetisi olan, hissedilen, ama kanıtlanamayan bir sayı olduğunu söyleyecektir.

Bir Matematik Bölümü mezunu olarak, ki bu bölümü sadece Matematik sevdiğim için okuduğumu belirtmeliyim, özellikle “Sayıya inanıyorsanız neden Tanrı’yı inkar ediyorsunuz?” sorusu beni kalbimden vurmuştu.

Jaguar Kitap’a bu harika eseri Türkçe’ye kazandırdığı için teşekkürler…

“Séraphita benim ustalık eserim olacaktır. Bir Goriot Baba her gün yazılabilir ama Séraphita gibi bir yapıt bir ömürde ancak bir kez ortaya çıkar.”
Balzac

Fikrini Paylaş!

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s